Eén van de aanbevelingen uit Agenda 21 behelst de oprichting van de CSD, teneinde in te staan voor de effectieve uitvoering en opvolging van de engagementen uit diezelfde Agenda 21.
De CSD is een functionele commissie van de Economische en Sociale Raad van de VN (ECOSOC) en de beslissingen van de CSD worden behandeld in de ECOSOC. Het VN departement voor Economische en Sociale Zaken (UN-DESA- fungeert als secretariaat van de CSD. De CSD heeft 53 leden, maar alle VN lidstaten kunnen deelnemen aan de CSD-vergaderingen.
De werking van de CSD is sterk geëvolueerd tijdens de voorbije 20 jaar. Gedurende de eerste 5 jaar (1993-1997) wordt op jaarlijkse basis de implementatie van de gehele Agenda 21 geëvalueerd. Nadien wordt beslist de jaarlijkse vergaderingen telkens te laten focussen op een aantal sectorele, horizontale en economische thema’s. De VN Conferentie in Johannesburg 2002 beslist om te werken op basis van twee-jaarlijkse cycli, bestaande uit een “review year” en een “policy year”. Tegelijkertijd werd ook een meerjarenprogramma goedgekeurd voor de periode 2004-2017.
De huidige cyclus (CSD-18 en CSD-19) werd afgerond in mei 2011. Gedurende de voorbije twee jaar werd gewerkt rond de thema’s transport, chemicaliën, afval, mijnbouw en duurzame consumptie en productie. Het bleek helaas niet mogelijk om tot een consensus te komen, waardoor het onmogelijk was om beleidsaanbevelingen te formuleren over de thema’s die op de agenda stonden. Mislukking voor de één, impasse voor de andere; feit is dat er momenteel heel wat vragen gesteld worden omtrent het functioneren van de CSD, en dat dit een niet onbelangrijke plaats zal innemen bij de discussies over het institutionele kader voor duurzame ontwikkeling tijdens de Rio 2012 conferentie volgend jaar.